با شنيدن اين سخن ، رنگ رخسار امام صادق عليه السلام دگرگون شد و فرمود : آيا مىبينى كه خداوند يكى از اوليا را مواخذه مىكند و به خاطر دينارهاى تو در آتش مىاندازد ؟ او به برادرانش نيكى مىكرد . آن مرد گفت : من او را حلال كردم . امام صادق عليه السلام فرمود : چرا اين كار را پيش از اين نكردى ؟ » ارجاعات گذشت : در روايت يكم از باب يازدهم از باب‌هاى دِيْن ، فرمودهء معصوم عليه السلام كه : « هركس مىخواهد - در روزى كه سايه‌اى جز سايهء خداوند نيست - خدا بر سر وى سايه افكند . . . پس بايد به تنگدست فرصت دهد يا از حقّ خويش نسبت به وى بگذرد . » باب 20 استحباب به عهده گرفتن بدهى ميت و انسان در حال مرگ 1257 - ( 1 ) عبدالله بن سنان روايت مىكند كه : « امام صادق عليه السلام دربارهء شخصى كه بدهكار مىميرد و ديگرى بدهى او را براى طلبكاران به عهده مىگيرد ، فرمود : در صورت رضايت طلبكاران ، ميّت بىحساب مىشود . » اين حديث از حسن بن صالح ثورى نيز روايت شده است . 1258 - ( 2 ) اسحاق بن عمار از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه : « امام صادق عليه السلام دربارهء شخص بدهكارى كه مرگش فرا مىرسد و در آن حال ولىّ وى مىگويد : بدهىات به عهدهء من ، فرمود : اين كار بدهكار را بىحساب مىكند ؛ هرچند ولّىاش پس از او آن را نپردازد و فرمود : اميدوارم كه گناه نكند . همانا گناهش برعهدهء كسى است كه بدهىاش را نپرداخته است . » 1259 - ( 3 ) در كتاب المقنع آمده است : « هرگاه هنگام مرگ بدهكار ، شخصى بدهى او را برعهده بگيرد و طلبكار نيز بپذيرد ، به تحقيق ، مرده بىحساب مىشود و بر ضامن لازم است كه آن را بپردازد . » در كتاب فقه الرضا نظير آن آمده است . 1260 - ( 4 ) ابو سعيد خدرى گويد : « همراه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در تشييع جنازه‌اى شركت كرديم . هنگامى كه جنازه بر زمين گذاشته شد ، پيامبر صلى الله عليه و آله پرسيد : آيا اين دوست شما بدهى دارد ؟ گفتند : آرى ، دو درهم بدهكار است . پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : بر جنازهء دوست خود نماز بگزاريد . على عليه السلام گفت : اى رسول خدا ! آن دو درهم به عهدهء من . من ضامن آن هستم . آن‌گاه رسول خدا صلى الله عليه و آله به پاخاست و بر وى نماز گزارد . پس از نماز ، روى به على عليه السلام كرد و فرمود : خداوند از جانب اسلام به تو پاداش نيك دهد و ذمّه ات را آزاد كند ، همان‌گونه كه ذمّهء برادرت را آزاد كردى . »